![\"\"](\"https:\/\/www.driel-polen.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/bolek-1.jpg\")
W dniu 21 wrze\u015bnia 1944 roku, wraz z blisko tysi\u0105cem polskich spadochroniarzy, wyl\u0105dowa\u0142 na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od wioski Driel, dos\u0142ownie spadaj\u0105c z nieba.<\/p>\nW dniu 21 wrze\u015bnia 1944 roku, wraz z blisko tysi\u0105cem polskich spadochroniarzy, wyl\u0105dowa\u0142 na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od wioski Driel, dos\u0142ownie spadaj\u0105c z nieba.<\/p>\n
W dniu 13 marca 2025 roku, w wieku 105 lat, odszed\u0142 na wieczn\u0105 wart\u0119 Boles\u0142aw \u201eBolek\u201d Ostrowski, ostatni \u017cyj\u0105cy weteran 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. W ostatniej drodze towarzyszyli mu przedstawiciele 6. Brygady Powietrznodesantowej z Krakowa, Ambasady Polskiej w Kanadzie, a tak\u017ce Zwi\u0105zku Kombatant\u00f3w Rzeczypospolitej Polskiej i By\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych.<\/p>\n
Jego \u017cycie by\u0142o niezwyk\u0142\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0105: od urodzin na terenach dzisiejszej Ukrainy, poprzez l\u0105dowanie w Driel, a\u017c po osiedlenie si\u0119 w Kanadzie w latach 50. XX wieku, gdzie sp\u0119dzi\u0142 ostatnie lata.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.driel-polen.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/bolek-2.jpg\")
Ten artyku\u0142 opisuje w du\u017cej mierze histori\u0119 \u017cycia Boles\u0142awa Ostrowskiego.<\/p>\n
Los Boles\u0142awa \u201eBolka\u201d Ostrowskiego jest znamienny dla wielu polskich weteran\u00f3w, kt\u00f3rych walka o woln\u0105 ojczyzn\u0119 cz\u0119sto przybiera\u0142a po\u015bredni\u0105 form\u0119, a dla wielu z nich powr\u00f3t do ojczyzny okaza\u0142 si\u0119 niemo\u017cliwy. Bolek, kt\u00f3ry szcz\u0119\u015bliwie uszed\u0142 z \u017cyciem z wielu bitew w polskiej armii, doskonale zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z horroru, jaki prze\u017cyli alianccy \u017co\u0142nierze podczas operacji Market Garden, walcz\u0105c o Arnhem. Jego w\u0142asne wspomnienie, cytowane w The Mississauga News (31.12.2015): \u201ePrze\u017cy\u0142em tysi\u0105c lat\u201d, \u015bwiadczy o intensywno\u015bci tamtych dni. W wywiadzie z lipca 2023 roku, pytany o te wydarzenia, podsumowa\u0142 je kr\u00f3tko: \u201eWarto by\u0142o si\u0119 stara\u0107\u201d.<\/p>\n
<\/strong>Biografia: <\/strong>Driel, wrzesie\u0144 1944 Podczas skoku panowa\u0142a idealna cisza, a pomimo intensywnego niemieckiego ostrza\u0142u, Bolek bezpiecznie dotkn\u0105\u0142 ziemi. Niedaleko niego upad\u0142a jego radiostacja oraz dwuko\u0142owy w\u00f3zek przeznaczony do transportu sprz\u0119tu nadawczego. Przetransportowanie ci\u0119\u017ckiego wyposa\u017cenia do punktu zbi\u00f3rki w gospodarstwie Baarskamp, po\u0142o\u017conym na obrze\u017cach wsi, wymaga\u0142o wysi\u0142ku czterech ludzi. Poruszanie si\u0119 z w\u00f3zkiem by\u0142o uci\u0105\u017cliwe, a momentami niemo\u017cliwe ze wzgl\u0119du na grz\u0105skie pola wok\u00f3\u0142 Driel i mi\u0119kkie, zalewowe tereny nad Renem. Radiostacja Bolka i jego zespo\u0142u okaza\u0142a si\u0119 jedynym niezawodnym \u0142\u0105cznikiem z brytyjskimi oddzia\u0142ami w Oosterbeek.<\/p>\n Z chwil\u0105 dotarcia do Renu, Polak\u00f3w spotka\u0142o rozczarowanie \u2013 prom nie by\u0142 zacumowany, uniemo\u017cliwiaj\u0105c przepraw\u0119. Wczesnym rankiem 22 wrze\u015bnia zarz\u0105dzono odwr\u00f3t w kierunku Driel, gdzie na terenie gospodarstwa przy wale przeciwpowodziowym \u017co\u0142nierze przygotowali stanowiska obronne. Genera\u0142 Sosabowski s\u0142usznie uzna\u0142 t\u0119 lokalizacj\u0119 za zbyt niebezpieczn\u0105. Niezauwa\u017ceni przez Niemc\u00f3w, o \u015bwicie Polacy przenie\u015bli si\u0119 do wsi Driel, gdzie w gospodarstwie rodziny De Beijer zorganizowano kwater\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105. W noc z 23 na 24 wrze\u015bnia brygada ponownie rozmie\u015bci\u0142a radiostacj\u0119 na wale nad Renem, w rejonie planowanej przeprawy. Tej samej nocy jednak Bolek powr\u00f3ci\u0142 ze swoim sprz\u0119tem do kwatery w Driel. W trakcie zaci\u0119tych walk, oko\u0142o dwustu polskim \u017co\u0142nierzom uda\u0142o si\u0119 sforsowa\u0107 rzek\u0119 i dotrze\u0107 do okr\u0105\u017conych Brytyjczyk\u00f3w.<\/p>\n Spo\u015br\u00f3d 1568 polskich spadochroniarzy, jedynie 1003 dotar\u0142o do Driel. Pozosta\u0142ych \u017co\u0142nierzy, g\u0142\u00f3wnie z 1. i 3. batalionu, zawr\u00f3cono do Anglii z powodu nieporozumie\u0144 w komunikacji mi\u0119dzy pilotami, dotycz\u0105cych panuj\u0105cych warunk\u00f3w atmosferycznych. Ich los przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0142 nieznany. Ostatecznie, kilka dni p\u00f3\u017aniej, zostali zrzuceni w rejonie Grave i stamt\u0105d przetransportowani do Driel.<\/p>\n Wie\u015bci z dow\u00f3dztwa przynios\u0142y rozkaz wycofania brytyjskich oddzia\u0142\u00f3w powietrznodesantowych w noc z 25 na 26 wrze\u015bnia i ich przeprawy przez Ren do Driel. Polska brygada mia\u0142a opu\u015bci\u0107 Driel nast\u0119pnego dnia o godzinie dziewi\u0105tej rano, co te\u017c uczyni\u0142a. Ich wysi\u0142ki nie zdo\u0142a\u0142y odwr\u00f3ci\u0107 los\u00f3w bitwy. Po po\u0142udniu, zm\u0119czeni, dotarli do Nijmegen. Zamiast upragnionego powrotu do Anglii, jeszcze tego samego dnia zostali skierowani na nowe pozycje w Herpen, Ravenstein, Overlangel i Neerloon, aby strzec lotnisk. Na pocz\u0105tku pa\u017adziernika nast\u0105pi\u0142 ich przerzut do Belgii, a ostatecznie 12 pa\u017adziernika 1944 roku dotarli drog\u0105 morsk\u0105 do Anglii.<\/p>\n Od maja 1945 roku polscy \u017co\u0142nierze stanowili cz\u0119\u015b\u0107 alianckiej armii okupacyjnej w Niemczech. W kwietniu 1947 roku polskie si\u0142y zbrojne zako\u0144czy\u0142y s\u0142u\u017cb\u0119 okupacyjn\u0105 i zosta\u0142y zdemobilizowane. Bolek, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 wszystkie niebezpiecze\u0144stwa s\u0142u\u017cby w polskim wojsku, m\u00f3g\u0142 sobie doskonale wyobrazi\u0107 horror bitwy o Arnhem, z jakim zmierzyli si\u0119 alianccy \u017co\u0142nierze.<\/p>\n Urodzony w Dubnie, nale\u017c\u0105cym wtedy do Polski. Transportem kolejowym, wraz z wieloma innymi poborowymi, Bolek dotar\u0142 na wsch\u00f3d, gdzie zosta\u0142 wyszkolony na operatora radiowego. Wkr\u00f3tce jednak lojalno\u015b\u0107 polskich \u017co\u0142nierzy w Armii Czerwonej zacz\u0119\u0142a budzi\u0107 nieufno\u015b\u0107 dow\u00f3dztwa Zwi\u0105zku Radzieckiego. Skutkiem tego by\u0142a decyzja o deportacji tych \u017co\u0142nierzy do syberyjskich oboz\u00f3w pracy. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 mroczny rozdzia\u0142, w kt\u00f3rym jedynym celem sta\u0142o si\u0119 \u2013 przetrwanie.<\/p>\n W po\u0142owie lutego 1942 roku do uszu Bolka dotar\u0142a wie\u015b\u0107 o formowaniu polskiej armii genera\u0142a Sikorskiego, kt\u00f3ra poszukiwa\u0142a ochotnik\u00f3w w Anglii. Bolek r\u00f3wnie\u017c otrzyma\u0142 szans\u0119 wst\u0105pienia do Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie. W marcu 1942 roku wyruszy\u0142 w drog\u0119 do Kazachstanu. Jednak jego podr\u00f3\u017c dopiero si\u0119 zaczyna\u0142a. Przez Azj\u0119, Bliski Wsch\u00f3d, Afryk\u0119 Po\u0142udniow\u0105 i Ameryk\u0119 Po\u0142udniow\u0105, ostatecznie 6 pa\u017adziernika 1942 roku dotar\u0142 do Greenock w Szkocji, gdzie zasili\u0142 szeregi 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Od tamtego czasu Polacy szkolili si\u0119 na spadochroniarzy, z jasno okre\u015blonym celem: \u201enajkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105 do Polski\u201d i wyzwoleniem ojczyzny. Alianckie Naczelne Dow\u00f3dztwo mia\u0142o jednak inne priorytety. Polscy spadochroniarze zostali przydzieleni do 1. Brytyjskiej Dywizji Powietrznodesantowej, by wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w operacji Market Garden. Bolek intensywnie przygotowywa\u0142 si\u0119 do swojej roli jako radiooperator i spadochroniarz. Ostatecznie, 21 wrze\u015bnia 1944 roku, polskie oddzia\u0142y wyruszy\u0142y w kierunku swojego celu w pobli\u017cu Driel.<\/p>\n Po II Wojnie \u015awiatowej 20 stycznia 1951 roku w Coventry Bolek po\u015blubi\u0142 Mari\u0119 Wypijewsk\u0105. Ich rodzina powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 wraz z narodzinami syna Johnny’ego rok p\u00f3\u017aniej, a nast\u0119pnie Romana w 1954 roku i c\u00f3rki Barbary w 1955 roku. Praca Bolka w angielskim oddziale Massey Ferguson, firmy posiadaj\u0105cej r\u00f3wnie\u017c fili\u0119 w Kanadzie, sta\u0142a si\u0119 impulsem do rodzinnej decyzji o emigracji do Kanady w 1958 roku i rozpocz\u0119ciu tam nowego \u017cycia. Bolek zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 karier\u0119 zawodow\u0105 w 1984 roku. Podczas pi\u0119ciu dni bitwy w Driel zgin\u0119\u0142o 97 jego towarzyszy. Wie\u015b zosta\u0142a zdewastowana przez okrucie\u0144stwo wojny. Niemniej jednak, po wojnie, weterani zaznali wzruszaj\u0105cego przyj\u0119cia ze strony mieszka\u0144c\u00f3w Driel, kt\u00f3rzy otworzyli przed nimi swoje domy i serca na zawsze. Ta wi\u0119\u017a pozostaje \u017cywa do dzi\u015b.<\/p>\n Po wojnie w Anglii pojawi\u0142y si\u0119 sugestie, jakoby niepowodzenie operacji Market Garden le\u017ca\u0142o po stronie polskich spadochroniarzy. Jednak\u017ce, brygada ta odzyska\u0142a nale\u017cn\u0105 chwa\u0142\u0119, gdy w maju 2006 roku kr\u00f3lowa Beatrycze uhonorowa\u0142a j\u0105 najwy\u017cszym holenderskim odznaczeniem wojskowym \u2013 Orderem Wilhelma \u2013 w uznaniu ich zas\u0142ug w wyzwoleniu Holandii, a zw\u0142aszcza za ich wk\u0142ad w operacj\u0119 Market Garden.<\/p>\n
\n<\/strong>Po d\u0142ugich dniach przygotowa\u0144 i dwukrotnym przesuni\u0119ciu terminu, brygada wreszcie wystartowa\u0142a z lotniska Saltby pod Leicester w Anglii, by oko\u0142o godziny 14:00, 21 wrze\u015bnia, skierowa\u0107 si\u0119 ku Driel. Operacja Market Garden trwa\u0142a ju\u017c w najlepsze. Dwudziestopi\u0119cioletni Bolek, w roli operatora radiowego, znalaz\u0142 si\u0119 w Driel. Strefa l\u0105dowania uleg\u0142a zmianie zaledwie kilka dni przed ich przybyciem, wyznaczaj\u0105c na cel w\u0142a\u015bnie t\u0119 miejscowo\u015b\u0107. Rozkaz by\u0142 jasny: jak najszybciej przeprawi\u0107 si\u0119 przez Ren przy u\u017cyciu promu, kt\u00f3ry mia\u0142 tam oczekiwa\u0107, by wesprze\u0107 walcz\u0105c\u0105 1. Brytyjsk\u0105 Dywizj\u0119 Powietrznodesantow\u0105. Niestety, prom znikn\u0105\u0142 \u2013 przewo\u017anik przeci\u0105\u0142 liny, uniemo\u017cliwiaj\u0105c jego wykorzystanie przez Niemc\u00f3w. Usilne pro\u015bby o dostarczenie \u0142odzi do przeprawy, kierowane do dow\u00f3dcy alianckiego 30. Korpusu Armijnego, pozostawa\u0142y bez odpowiedzi. \u0141odzie albo nie dociera\u0142y wcale, albo pojawia\u0142y si\u0119 w zaledwie \u015bladowych ilo\u015bciach<\/p>\n
\n<\/strong>Boles\u0142aw \u201eBolek\u201d Ostrowski przyszed\u0142 na \u015bwiat 4 lipca 1919 roku na farmie nieopodal Dubna, kt\u00f3re w owym czasie le\u017ca\u0142o w granicach Polski. We wrze\u015bniu 1939 roku region ten zaj\u0119\u0142y wojska sowieckie, a obecnie Dubno znajduje si\u0119 na terytorium Ukrainy. Spokojne, przygraniczne miasteczko do\u015bwiadczy\u0142o nap\u0142ywu uchod\u017ac\u00f3w z zachodu, uciekaj\u0105cych przed niemieckim Blitzkriegiem we wrze\u015bniu 1939 roku. \u017bycie pod sowieck\u0105 okupacj\u0105 by\u0142o pe\u0142ne trudno\u015bci. Bolek otrzyma\u0142 od Rosjan wykszta\u0142cenie nauczycielskie i po kr\u00f3tkim okresie pracy w tym zawodzie na okupowanych terenach Czech, w marcu 1941 roku zosta\u0142 powo\u0142any do s\u0142u\u017cby w Armii Czerwonej.<\/p>\n
\n![\"\"](\"https:\/\/www.driel-polen.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/bolek-3.jpg\")
Bolek Ostrowski, trzeci od prawej<\/p>\n
\n<\/strong>Dla Bolka droga powrotna do Polski zosta\u0142a zamkni\u0119ta. Kraj ponownie znalaz\u0142 si\u0119 pod wp\u0142ywem Zwi\u0105zku Radzieckiego i, podobnie jak wielu \u017co\u0142nierzy z jego formacji, nie by\u0142 ju\u017c mile widziany w \u00f3wczesnej, komunistycznej Polsce. Polska przesta\u0142a by\u0107 krajem wolnym.<\/p>\n
\nBolek po raz pierwszy odwiedzi\u0142 Driel ponownie w 1989 roku, przy okazji obchod\u00f3w bitwy pod Arnhem, a jego dwunasta i zarazem ostatnia wizyta mia\u0142a miejsce w roku 2014. Regularnie towarzyszyli mu w tych podr\u00f3\u017cach syn John, c\u00f3rka Barbara i wnuk.
\n![\"\"](\"https:\/\/www.driel-polen.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/bolek-4.jpg\")
Bolek Ostrowski z c\u00f3rk\u0105 Barbar\u0105<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.driel-polen.nl\/downloads\/lees-meer3.jpg\")
<\/p>\n