{"id":8098,"date":"2023-11-06T19:41:30","date_gmt":"2023-11-06T18:41:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/?page_id=8098"},"modified":"2024-02-05T19:34:16","modified_gmt":"2024-02-05T18:34:16","slug":"2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/","title":{"rendered":"2023 Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 Obrony R. Nowaka"},"content":{"rendered":"

Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 obrony Rzeczypospolitej Polskiej w Kr\u00f3lestwie Niderland\u00f3w p\u0142k Rafa\u0142a Nowaka <\/strong>podczas uroczysto\u015bci ponownego po\u015bwi\u0119cenia nagrobka <\/strong>plutonowego Edwarda Morchonowicza, <\/strong>15 wrze\u015bnia 2023 r. Cmentarz Wojenny, Oosterbeek<\/strong><\/p>\n

Panie i Panowie!
\nNa nagrobku plutonowego Edwarda MORCHONOWICZA widnieje napis:<\/p>\n

Plutonowy E. MORCHONOWICZ
\n3 BAON SPAD.
\n23 wrze\u015bnia 1944, Wiek 28
\nPolskie Si\u0142y Zbrojne<\/p>\n

Dzi\u015b chcia\u0142bym, aby\u015bmy wszyscy dowiedzieli si\u0119 nieco wi\u0119cej o anonimowej osobie, kt\u00f3rej to\u017csamo\u015b\u0107 zosta\u0142a ustalona dzi\u0119ki badaniom niezale\u017cnego historyka Pana Mateusza MROZA, a nast\u0119pnie potwierdzona przez pracownik\u00f3w Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w Polsce.<\/p>\n

Plutonowy Edward MORCHONOWICZ by\u0142 \u017co\u0142nierzem 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej i bra\u0142 udzia\u0142 w operacji Market Garden. Jego cia\u0142o zosta\u0142o pochowane w grobie z prostym oznaczeniem:<\/p>\n

Polski \u017co\u0142nierz Wojny 1939-1945
\nWrzesie\u0144 1944 r.<\/p>\n

i przez wiele lat czeka\u0142, ponad tysi\u0105c kilometr\u00f3w od ukochanego kraju, na t\u0119 w\u0142a\u015bnie chwil\u0119, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b uroczy\u015bcie obchodzimy.
\nEdward MORCHONOWICZ urodzi\u0142 si\u0119 15 listopada 1915 roku w \u017b\u00f3\u0142kiewce, w powiecie krasnystawskim, po\u0142o\u017conym w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci Polski.<\/p>\n

Po uko\u0144czeniu szko\u0142y podstawowej w 1930 r. wst\u0119puje do orkiestry 24 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w w Kra\u015bniku jako elew, czyli kandydat do s\u0142u\u017cby wojskowej.
\nW listopadzie 1934 roku ochotniczo do\u0142\u0105cza do pu\u0142ku jako \u017co\u0142nierz, a nast\u0119pnie w 1935 roku ko\u0144czy szko\u0142\u0119 podoficersk\u0105.<\/p>\n

W 1936 roku zostaje awansowany do stopnia kaprala, a nast\u0119pnie rozpoczyna s\u0142u\u017cb\u0119 jako podoficer zawodowy. W 1937 r. ko\u0144czy z wyr\u00f3\u017cnieniem kurs instruktorski w 3 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w w Tarnowskich G\u00f3rach.<\/p>\n

Kontynuuje szkolenie i w 1938 r. ko\u0144czy kurs warty honorowej w swoim pu\u0142ku. Z t\u0105 sam\u0105 jednostk\u0105 bierze p\u00f3\u017aniej udzia\u0142 w operacji na Zaolziu.<\/p>\n

W kampanii wrze\u015bniowej 1939 r. wraz ze swoim pu\u0142kiem bierze udzia\u0142 w bitwach pod Jordanowem-Kasin\u0105 Wielk\u0105, Zegartowicami, Leszczyn\u0105, Pcimiem, G\u0142ogowem-Rzeszowem-\u0141a\u0144cutem, Radymnem, Jaworowem, Grzybowicami oraz w obronie Lwowa.<\/p>\n

20 wrze\u015bnia 1939 r. przekracza granic\u0119 i zostaje internowany na W\u0119grzech.<\/p>\n

W noc sylwestrow\u0105 przybywa do Francji i zostaje \u017co\u0142nierzem 1 szwadronu 10 Brygady Kawalerii Pancernej. Jego jednostka nie bierze jednak udzia\u0142u w kampanii francuskiej.26 czerwca 1940 r. zostaje ewakuowany do Anglii i zostaje \u017co\u0142nierzem 24 Pu\u0142ku Lansjer\u00f3w (pancernego).<\/p>\n

Na pocz\u0105tku 1942 roku ubiega si\u0119 o przeniesienie do nowo utworzonej Brygady Spadochronowej. Poniewa\u017c jest bardzo dobrym instruktorem i \u017co\u0142nierzem, prze\u0142o\u017ceni odrzucaj\u0105 jego pro\u015bb\u0119. Sk\u0142ada podanie ponownie. Jego podanie zostaje ponownie odrzucone.
\nJak wynika z doniesie\u0144, celowo rozpoczyna kampani\u0119 picia i zachowuje si\u0119 znacznie poni\u017cej oczekiwanych standard\u00f3w.<\/p>\n

W rezultacie zostaje zdegradowany do stopnia kaprala i przeniesiony do 10 Batalionu Dragon\u00f3w. Wreszcie, pod koniec 1942 roku, jego prze\u0142o\u017ceni pozwalaj\u0105 mu przenie\u015b\u0107 si\u0119 do Brygady Spadochronowej, aby spe\u0142ni\u0107 swoje od dawna odczuwane pragnienie.
\nPrzechodzi szkolenie spadochronowe i otrzymuje odznak\u0119 skoczka spadochronowego nr 2669. W ci\u0105gu p\u00f3\u0142tora roku odzyskuje sw\u00f3j poprzedni stopie\u0144 plutonowego, a jego nowi prze\u0142o\u017ceni chwal\u0105 go za wzorowe wyniki.<\/p>\n

Jego przyjaciele z Brygady zapami\u0119tali go jako bardzo pogodn\u0105 i przyjazn\u0105 osob\u0119.
\nJego jedynym drobnym problemem, je\u015bli mo\u017cna tak powiedzie\u0107, by\u0142o j\u0105kanie si\u0119 podczas m\u00f3wienia. Podobno ta dysfunkcja zawsze znika\u0142a, gdy \u015bpiewa\u0142 i gra\u0142 na akordeonie.
\nZosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c zapami\u0119tany jako dumny kawalerzysta. Stara\u0142 si\u0119 ubiera\u0107 jak kawalerzysta, nosz\u0105c spodnie motocyklowe i buty podobne do bryczes\u00f3w i but\u00f3w kawaleryjskich, zamiast regulaminowych spodni i obuwia wojskowego.<\/p>\n

Podobno zawsze powtarza\u0142 \u017co\u0142nierzom, kt\u00f3rych zna\u0142 ze swojego pu\u0142ku kawalerii w Polsce: „Nie jeste\u015bcie strzelcami, jeste\u015bcie u\u0142anami spadochronowymi”. O sobie powtarza\u0142 z dum\u0105: „Nie jestem plutonowym, jestem wachmistrzem spadochronowym”.<\/p>\n

Skoczy\u0142 w Driel 21 wrze\u015bnia 1944 r. z samolotu Dakota, nr rejestracyjny 75.<\/p>\n

W nocy z 22 na 23 wrze\u015bnia przeprawi\u0142 si\u0119 przez Ren z 36 \u017co\u0142nierzami ze swojej 8. kompanii na trzech pontonach.<\/p>\n

Nast\u0119pnego ranka zaj\u0119li pozycje nad stawem u zbiegu Benedendorpsweg i Kneppelhoutweg.
\nZosta\u0142 znaleziony martwy po ostrzale artyleryjskim i mo\u017adzierzowym.<\/p>\n

Zosta\u0142 pochowany przez swoich towarzyszy 70 metr\u00f3w za pozycjami, jak podano w raporcie pogrzebowym.
\nW 1945 r. jego szcz\u0105tki zosta\u0142y przeniesione na cmentarz, na kt\u00f3rym si\u0119 obecnie znajdujemy, gdzie spocz\u0119\u0142y w bezimiennym grobie.
\nPo\u015bmiertnie zosta\u0142 odznaczony Krzy\u017cem Walecznych za wykazanie m\u0119stwa i odwagi na polu walki.<\/p>\n

Panie i Panowie!<\/p>\n

Dzisiaj \u015bwi\u0119tujemy \u017cycie i s\u0142u\u017cb\u0119 plutonowego, lub jak wola\u0142 by\u0107 nazywany, wachmistrza spadochronowego Edwarda MORCHONOWICZA.
\nTo ju\u017c nie jest gr\u00f3b „\u017bo\u0142nierza Polskiego Wojny 1939-1945”, to jest gr\u00f3b plutonowego, wachmistrza spadochronowego, Edwarda MORCHONOWICZA i takie by\u0142o jego \u017cycie, jakie znamy.<\/p>\n

Dzi\u0119kujemy za uwag\u0119.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 obrony Rzeczypospolitej Polskiej w Kr\u00f3lestwie Niderland\u00f3w p\u0142k Rafa\u0142a Nowaka podczas uroczysto\u015bci ponownego po\u015bwi\u0119cenia nagrobka plutonowego Edwarda Morchonowicza, 15 wrze\u015bnia 2023 r. Cmentarz Wojenny, Oosterbeek Panie i Panowie! Na nagrobku plutonowego Edwarda MORCHONOWICZA widnieje napis: Plutonowy E. MORCHONOWICZ 3 …<\/span> <\/p>\n

<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"parent":5633,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-8098","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\n2023 Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 Obrony R. Nowaka - Stichting Driel-Polen<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"2023 Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 Obrony R. Nowaka - Stichting Driel-Polen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 obrony Rzeczypospolitej Polskiej w Kr\u00f3lestwie Niderland\u00f3w p\u0142k Rafa\u0142a Nowaka podczas uroczysto\u015bci ponownego po\u015bwi\u0119cenia nagrobka plutonowego Edwarda Morchonowicza, 15 wrze\u015bnia 2023 r. Cmentarz Wojenny, Oosterbeek Panie i Panowie! Na nagrobku plutonowego Edwarda MORCHONOWICZA widnieje napis: Plutonowy E. MORCHONOWICZ 3 …\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Stichting Driel-Polen\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-02-05T18:34:16+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/herdenkingen\\\/herdenkingen-2015-2024\\\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/herdenkingen\\\/herdenkingen-2015-2024\\\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\\\/\",\"name\":\"2023 Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 Obrony R. Nowaka - Stichting Driel-Polen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/nl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-11-06T18:41:30+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-05T18:34:16+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/herdenkingen\\\/herdenkingen-2015-2024\\\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/herdenkingen\\\/herdenkingen-2015-2024\\\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/herdenkingen\\\/herdenkingen-2015-2024\\\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Herdenkingen\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/herdenkingen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Herdenkingen 2015-2024\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/herdenkingen\\\/herdenkingen-2015-2024\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"2023 Toespraak Defensie Attach\u00e9 R. Nowak\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Stichting Driel-Polen\",\"description\":\"General St. Sosabowski\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.driel-polen.nl\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"2023 Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 Obrony R. Nowaka - Stichting Driel-Polen","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"2023 Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 Obrony R. Nowaka - Stichting Driel-Polen","og_description":"Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 obrony Rzeczypospolitej Polskiej w Kr\u00f3lestwie Niderland\u00f3w p\u0142k Rafa\u0142a Nowaka podczas uroczysto\u015bci ponownego po\u015bwi\u0119cenia nagrobka plutonowego Edwarda Morchonowicza, 15 wrze\u015bnia 2023 r. Cmentarz Wojenny, Oosterbeek Panie i Panowie! Na nagrobku plutonowego Edwarda MORCHONOWICZA widnieje napis: Plutonowy E. MORCHONOWICZ 3 …","og_url":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/","og_site_name":"Stichting Driel-Polen","article_modified_time":"2024-02-05T18:34:16+00:00","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/","url":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/","name":"2023 Wyst\u0105pienie Attach\u00e9 Obrony R. Nowaka - Stichting Driel-Polen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/nl\/#website"},"datePublished":"2023-11-06T18:41:30+00:00","dateModified":"2024-02-05T18:34:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/2023-toespraak-defensie-attache-r-nowak\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Herdenkingen","item":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Herdenkingen 2015-2024","item":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/herdenkingen\/herdenkingen-2015-2024\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"2023 Toespraak Defensie Attach\u00e9 R. Nowak"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/nl\/","name":"Stichting Driel-Polen","description":"General St. Sosabowski","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8098"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8098\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8217,"href":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8098\/revisions\/8217"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5633"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.driel-polen.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}