\nPana professor Marcina Czepelaka,
\npodczas uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105cych udzia\u0142 1 Samodzielnej Brygady padochronowej<\/span>
\nw operacji Market Garden, 73 lat temu<\/span>
\nDriel, 16 wrze\u015bnia 2017 roku<\/span><\/h4>\n
Szanowni Weterani,<\/strong><\/em> Dzi\u0119kuj\u0119 Pa\u0144stwu za uwag\u0119.<\/p>\n << Terug<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\nPanie Burmistrzu,<\/strong><\/em>
\nEkscelencje,<\/strong><\/em>
\nSzanowni Pa\u0144stwo!<\/strong><\/em>
\nJest w ca\u0142ym Kr\u00f3lestwie Niderland\u00f3w jedno takie miejsce, a jest ono w\u0142a\u015bnie tu, gdzie ka\u017cdy Polak odczuwa, jak ogrom dumy miesza si\u0119 z uczuciem goryczy, kt\u00f3re nie mijaj\u0105 mimo up\u0142ywu lat.
\nJest w ca\u0142ym Kr\u00f3lestwie Niderland\u00f3w jedno takie miejsce, a jest ono w\u0142a\u015bnie tu, gdzie ka\u017cdy Polak z g\u0142\u0119bok\u0105 wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 patrzy na ka\u017cdego Holendra.
\nWyg\u0142osi\u0107 pierwsze publiczne wyst\u0105pienie w\u0142a\u015bnie w tym miejscu to dla Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej wyj\u0105tkowy zaszczyt. Od czasu, gdy w niedziel\u0119 przyby\u0142em do Holandii, ze wzruszeniem oczekiwa\u0142em na moment, kiedy stan\u0119 na tym miejscu, gdzie 73 lata temu rozstrzyga\u0142 si\u0119 los naszego \u015bwiata.
\n73 lata temu o tej godzinie jeszcze wszystko mog\u0142o potoczy\u0107 si\u0119 inaczej. Genera\u0142 Lewis Brereton czeka\u0142 na prognoz\u0119 pogody. Dopiero wieczorem otrzyma\u0142 raport, kt\u00f3ry zapowiada\u0142 cztery s\u0142oneczne dni. I tak 17 wrze\u015bnia 1944 r. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 dwie po\u0142\u0105czone operacje wojskowe \u201eMarket\u201d i \u201eGarden\u201d. Je\u015bli plan aliant\u00f3w by si\u0119 powi\u00f3d\u0142, mogliby sami zdoby\u0107 Berlin. Mo\u017ce w\u00f3wczas nie wydano by Polski na pastw\u0119 Sowiet\u00f3w. Mo\u017ce nie by\u0142oby \u017celaznej kurtyny, a Polska cieszy\u0142aby si\u0119 wolno\u015bci\u0105. Wtedy Genera\u0142 Sosabowski i jego \u017co\u0142nierze mogliby wr\u00f3ci\u0107 do Ojczyzny. Takie by\u0142o ich pragnienie \u2013 dotrze\u0107 do Polski \u201enajkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105!\u201d. Po wybuchu Powstania Warszawskiego pragn\u0119li tego jeszcze bardziej. Chcieli walczy\u0107 o wolno\u015b\u0107 Stolicy \u2013 Miasta, kt\u00f3re ofiarowa\u0142o im sztandar.
\nJednak 73 lata temu Genera\u0142a Sosabowskiego i jego \u017co\u0142nierzy zrzucono w\u0142a\u015bnie tu, gdzie walczyli do ko\u0144ca. Walczyli z ca\u0142kowitym po\u015bwi\u0119ceniem mimo zastrze\u017ce\u0144, kt\u00f3re Genera\u0142 Sosabowski wcze\u015bniej zg\u0142asza\u0142 sojusznikom. Jego ostrze\u017cenia by\u0142y g\u0142osem rozs\u0105dku lojalnego sojusznika i do\u015bwiadczonego dow\u00f3dcy. Niestety, g\u0142os polskiego Genera\u0142a zosta\u0142 zlekcewa\u017cony. Obawiam si\u0119, \u017ce to nie pierwszy ani ostatni raz, kiedy polskie ostrze\u017cenia pozostaj\u0105 bez echa, a ci, kt\u00f3rzy decyduj\u0105, uparcie ignoruj\u0105 fakty. 73 lata temu kosztowa\u0142o to \u017cycie polskich \u017co\u0142nierzy.
\nKl\u0119ska operacji \u201eMarket-Garden\u201d przes\u0105dzi\u0142a o tym, \u017ce alianci nie b\u0119d\u0105 pierwsi w Berlinie. Walcz\u0105ca z niemieckim okupantem Warszawa zosta\u0142 ca\u0142kowicie zniszczona. Polsk\u0119 zaj\u0119\u0142a Armia Czerwona a sowieckie w\u0142adze rozpocz\u0119\u0142y mord na \u017co\u0142nierzach polskiej Armii Krajowej. Cz\u0119sto gin\u0119li oni z r\u0105k sowieckich oprawc\u00f3w z NKWD w tych samych wi\u0119zieniach, w kt\u00f3rych wcze\u015bniej dzia\u0142a\u0142a niemiecka tajna policja zwana Gestapo. Ten sam los czeka\u0142 na \u017co\u0142nierzy Polskich Si\u0142 Zbrojnych walcz\u0105cych \u2013 tak jak 1. Samodzielna Brygada Spadochronowa \u2013 na Froncie Zachodnim.
\nGenera\u0142 Sosabowski i jego \u017co\u0142nierze stali si\u0119 niewygodni. Paradoksalnie, to oni, kt\u00f3rzy do ko\u0144ca os\u0142aniali odwr\u00f3t innych zostali obwinieni o kl\u0119sk\u0119 przez sojusznik\u00f3w. Komunistyczne w\u0142adze w Polsce odebra\u0142y Genera\u0142owi Sosabowskiemu obywatelstwo polskie, utraci\u0142 paszport i nie m\u00f3g\u0142 przyjecha\u0107 do Driel, aby wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u w uroczysto\u015bciach upami\u0119tniaj\u0105cych walk\u0119 i \u015bmier\u0107 jego \u017co\u0142nierzy. Podzieli\u0142 los swoich \u017co\u0142nierzy-wygna\u0144c\u00f3w, szukaj\u0105c pracy, z kt\u00f3rej m\u00f3g\u0142by utrzyma\u0107 siebie i rodzin\u0119. Bohaterski Genera\u0142 sta\u0142 si\u0119 szeregowym robotnikiem w brytyjskiej fabryce. I to m\u00f3g\u0142by by\u0107 smutny koniec tej historii. Ale brakuje w niej jeszcze kilku os\u00f3b.
\n73 lata temu w tym miejscu pani Cora Baltussen zobaczy\u0142a desant ponad tysi\u0105ca polskich \u017co\u0142nierzy. Pozna\u0142a te\u017c ich dow\u00f3dc\u0119 \u2013 genera\u0142a Stanis\u0142awa Sosabowskiego. My\u015bl\u0119, \u017ce obie te postaci wyr\u00f3\u017cnia\u0142a odwaga, zdecydowanie oraz poczucie honoru i sprawiedliwo\u015bci. Bez tego nie umiem sobie wyobrazi\u0107 determinacji, z jak\u0105 Cora Baltussen walczy\u0142a o honor polskich spadochroniarzy. Ich cho\u0107 nie by\u0142o jej dane zobaczy\u0107 sukcesu swoich wysi\u0142k\u00f3w, to przecie\u017c sta\u0142a si\u0119 iskr\u0105, kt\u00f3ra zapali\u0142a serca wielu Holendr\u00f3w. To oni podj\u0119li walk\u0119 o honor Genera\u0142a Sosabowskiego i jego Brygady. Zako\u0144czy\u0142a j\u0105 zwyci\u0119sko Kr\u00f3lowa Beatrix, kt\u00f3ra w 2006 r. odznaczy\u0142a po\u015bmiertnie Genera\u0142a Sosabowskiego Medalem Br\u0105zowego Lwa a 1. Samodzieln\u0105 Brygad\u0119 Spadochronow\u0105 najwy\u017cszym holenderskim odznaczeniem wojskowym \u2013 Orderem Kr\u00f3la Wilhelma.
\nSzanowni Weterani!
\nW czasie wojny podj\u0119li\u015bcie walk\u0119 s\u0142u\u017c\u0105c w wielu jednostkach, ale z jednym celem \u2013 aby przywr\u00f3ci\u0107 utracon\u0105 wolno\u015b\u0107! Dzi\u0119kuj\u0119 Wam za wasz\u0105 ofiarn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 i zapewniam, \u017ce Wasza obecno\u015b\u0107 jest dla nas powodem do wielkiej dumy i rado\u015bci.
\nDrodzy Holenderscy Przyjaciele!
\nDzi\u0119ki Wam uda\u0142o si\u0119 uda\u0142o si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 honor Genera\u0142owi Sosabowskiemu i jego \u017co\u0142nierzom. To by\u0142 sukces wie\u0144cz\u0105cy wysi\u0142ek wielu Holendr\u00f3w. Nie by\u0142y on mo\u017cliwy bez zaanga\u017cowania Holenderskiej Rodziny Kr\u00f3lewskiej, za kt\u00f3re w \u015brod\u0119 podzi\u0119kowa\u0142em Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci Kr\u00f3lowi Wilhelmowi-Aleksandrowi. Jestem tak\u017ce wdzi\u0119czny za\u0142o\u017conej przez Cor\u0119 Baltussen Fundacji Driel-Polen. Nigdy nie zapomnimy o tym, co zrobili\u015bcie dla Polski. W imieniu Swoim i moich Rodak\u00f3w, chc\u0119 Wam dzi\u015b podzi\u0119kowa\u0107 i powiedzie\u0107, jak wa\u017cna jest dla nas Wasza obecno\u015b\u0107 i Wasza pami\u0119\u0107 o polskich spadochroniarzach z Driel.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.driel-polen.nl\/downloads\/lees-meer3.jpg\")
<\/p>\n