Wens Cora na vele jaren gerealiseerd

IMG_7881Driel – Op donderdag 24 september 2015 werd tijdens een ceremonie in de Poolse stad Krakau de oprichting van de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade herdacht. Het bestuur van Stichting Driel-Polen was voor deze herdenking uitgenodigd en heeft een dag later een fototentoonstelling van de geschiedenis van de brigade overhandigd aan het museum van de 6e Poolse Luchtlandingsbrigade.
De fototentoonstelling was begin jaren 90 door Cora Baltussen aangeschaft en het was haar nadrukkelijke wens deze tentoonstelling weer naar Polen terug te laten keren om zo het verhaal van generaal Sosabowski en zijn parachutisten ook over Polen te verspreiden.
Naast deze originele versie van de tentoonstelling is eerder dit jaar op 1 april ook al een gemoderniseerde versie aan het Poolse Leger Museum in Warschau overgedragen. Ook de Ambassade van de Republiek Polen in Den Haag heeft een exemplaar van deze moderne versie die zij tijdens speciale gelegenheden kan exposeren.
Stichting Driel-Polen heeft hiermee de wens van Cora Baltussen gerealiseerd.

Historische achtergrond:
De 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade werd op 23 september 1941 in Schotland opgericht met het doel via de kortste weg, ofwel rechtstreeks door de lucht, terug te keren naar het bezette Polen om daar een opstand te steunen van het gewapend ondergrondse verzet. Zover heeft het alleen nooit mogen komen omdat de brigade onder Britse druk werd ingezet tijdens de geallieerde opmars in West-Europa en wel ten tijde van operatie Market Garden bij het dorp Driel.

Toespraak bij overhandiging tentoonstelling (originele versie) door Stichting Driel-Polen aan Museum van de 6e Airborne Brigade
Krakau, 25 september 2015
Arno Baltussen

Generaal Joks, leden van de Brigade
Dames en heren

IMG_7856In het begin van de 90-er jaren hoorde Cora Baltussen, zij was inmiddels 80 jaar, van een foto-tentoonstelling die in Polen was samengesteld door de heer Stefan Bałuk. Hij is lid geweest van de brigade en ingezet bij de Cichociemni.

Uit de contacten en correspondentie met leden van de brigade in Polen was het Cora duidelijk geworden dat het verhaal van generaal Sosabowski en zijn brigade in Polen nauwelijks bekend was.
Na enig beraad en met ondersteuning van aangetrokken fondsen schafte zij in 1994 de foto-tentoonstelling aan met het doel deze weer naar Polen terug te brengen en zo het verhaal van generaal Sosabowski en zijn brigade over Polen te verspreiden.
Haar contacten over dit idee waren met name met manschappen van de brigade die inmiddels ook een respectabele leeftijd hadden bereikt. Zo schreef een van hen “I am only too concious of the fact that we are getting older”.
Zo gebeurde het dat zij door haar overlijden helaas dit initiatief niet zelf heeft kunnen afronden.

Deze foto-tentoonstelling was onderdeel van ons archief en het idee erachter was ons bestuur bekend. De wens van Cora was duidelijk. De foto-tentoonstelling moest uiteindelijk een bestemming krijgen in Polen.
In contacten met de Poolse Ambassade in Nederland bleek dat het wenselijk was om de teksten aan het huidige taalgebruik in Polen aan te passen. In 2013 is dit door de Poolse Ambassade opgepakt en een jaar later afgerond.

De aanwezigheid van Professor Wawer en zijn team van het Polish Army Museum bij de herdenking in september 2014 in Driel was voor ons een mooie gelegenheid om de foto-tentoonstelling en het doel daarachter onder de aandacht te brengen. Zij waren enthousiast en bereid om deze in hun collectie op te nemen en ook de wens van Cora tot uitvoering te brengen. Namelijk het verspreiden van deze foto-tentoonstelling over heel Polen. Zij hebben toegezegd hun netwerk hiervoor in te zetten.
Op 1 april j.l. hebben wij de herziene versie van de foto-tentoonstelling, in aanwezigheid van de ministers van Defensie van Nederland en Polen, Mevrouw Hennis-Plasschaert en de heer Siemoniak, aan het museum in Warschau overhandigd.
Als bestuur van de Stichting Driel-Polen zijn wij zeer blij dat wij met de overdracht van deze foto-tentoonstelling aan het Polish Army Museum de wens van Cora alsnog in vervulling kunnen laten gaan.

De originele versie van de foto-tentoonstelling is op 1 april j.l. symbolisch overhandigd aan Generaal Joks.
Vandaag overhandigen wij de complete originele versie van de foto-tentoonstelling aan Generaal Joks om deze op te nemen in de collectie van uw museum op het kazerneterrein elders in deze mooie stad.
Wij zijn ervan overtuigd dat deze foto-tentoonstelling voor uw Brigade een waardevolle aanvulling is op de collectie van uw museum.


Thema tijdschrift

ThemaTijdschriftIn samenwerking met de Ambassade van de Republiek Polen in Den Haag presenteert Stichting ThemaTijdschriften een uitgave met als titel Nederland-Polen en de Tweede Wereldoorlog. Ook Stichting Driel-Polen heeft een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het tijdschrift. In het tijdschrift staan een aantal artikelen die specifiek ingaan op de relatie tussen Driel en Polen.

Zo beschrijft cultuurhistoricus Freddie Coenders de rol van de 1e Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade tijdens operatie Market Garden en de hechte band die daaruit voortkwam tussen Driel en Polen. Documentairemaker Geertjan Lassche schrijft over het ontstaan van zijn documentaire die in 2006 leidde tot het eerherstel van deze Poolse parachutistenbrigade en haar bevelhebber Sosabowski. In een interview met Anja Krabben halen twee neven herinneringen op aan hun tante Cora Baltussen die mede-oprichtster was van Comité Driel-Polen (thans Stichting Driel-Polen).

Daarnaast staan er ook artikelen in over de bevrijding van Zuid- en Noord-Oost Nederland door Poolse militairen, over de twee Poolse generaals Stanisław Maczek en Stanisław Sosabowski, over de vele Poolse militairen die na de oorlog in Nederland bleven en hier een nieuw leven opbouwden, over Nederlandse musea die herinneren aan de Polen, over Breda als ‘Poolse stad’, over Poolse graven in Nederland en nog veel meer. Ook wordt er aandacht besteed aan de eeuwenoude relatie tussen Polen en Nederland en aan de Polen die nu in Nederland wonen en werken, met als doel vooroordelen die er veelal nog bestaan ten aanzien van ‘de Pool’, weg te nemen.

Het thematijdschrift: Nederland-Polen en de Tweede Wereldoorlog is vanaf 24 april 2015 voor € 8,95 te koop in winkels door heel Nederland.
U kunt het tijdschrift ook rechtstreeks bestellen, zie www.thematijdschriften.nl.


Overdracht fototentoonstelling

Op 1 april j.l. is de fototentoonstelling, die in 1994 door Cora Baltussen is aangeschaft, overgedragen aan het Poolse Leger Museum in Warschau. Daarmee is de wens van Cora Baltussen gerealiseerd.
overhandiging
Toespraak bij overhandiging tentoonstelling door Stichting Driel-Polen aan het Polish Army Museum
Warschau, 1 april 2015
Arno Baltussen

Excellenties; Mevrouw Hennis-Plasschaert – de heer Siemoniak – de heer Bekkers – generaal Joks …….
Professor Wawer
Dames en heren

Op 21 september 1944 kwam Cora Baltussen, een tante van mij, direct na de landing van de manschappen van de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade bij Driel in contact met generaal Sosabowski en zijn adjudant Dyrda. Gedurende de 6 dagen die volgden was zij als verpleegster actief en had regelmatig contact met de strijdende maar vooral de gewonde Polen.
Toen zij in het najaar van 1945 terugkeerde naar Driel, kwam zij net als andere teruggekeerde dorpsgenoten in contact met manschappen van de Poolse brigade die een bezoek brachten aan Driel om een eerbetoon te brengen aan hun omgekomen kameraden. Zij waren op dat moment onderdeel van het bezettingsleger en net over de grens in Duitsland gelegerd.
In de documentaire “God Bless Montgomery” vertelt zij onder andere over de contacten met de gewonde Poolse manschappen. Zij geeft aan hoezeer dit haar leven heeft beïnvloed en hoe een stervende Pool haar zegt: “Bring my love to Poland, to my country, to my family please. God bless Poland”
Het is o.a. deze zin die haar maatschappelijke bewogenheid stimuleert om gedurende haar verdere leven met generaal Sosabowski en zijn brigade in contact te blijven. Zodra zij kennis krijgt van het onrecht dat hen direct na de oorlog werd aangedaan onderneemt zij diverse stappen om te trachten dit
te corrigeren.
Het is ook daarom dat zij later door de veteranen “de moeder van de brigade” wordt genoemd.

In 1946 richtte zij samen met haar broer Albert en hoofden van de plaatselijke scholen het Comité Driel-Polen op. Vanaf dat moment was zij zeer actief om de banden tussen generaal Sosabowski en zijn manschappen en de bevolking van Driel in stand te houden.
Zo onderhield zij contacten met generaal Sosabowski en tijdens haar reizen in de periode 1950 – 1960 naar Engeland en Amerika bezocht zij bijeenkomsten van verenigingen van voormalige leden van de brigade die niet naar hun vaderland konden terugkeren.
Ook correspondeerde zij vanaf de jaren 70 met enkele van de naar Polen teruggekeerde manschappen. In eerste instantie met de heer Dyrda, de voormalige adjudant van generaal Sosabowski, maar later ook met anderen.
Zo gebeurde het dat zij in het begin van de 90-er jaren, zij was inmiddels 80 jaar, hoorde van een foto-tentoonstelling die in Polen was samengesteld door de heer Stefan Bałuk. Hij is lid geweest van de brigade en ingezet bij de Cichociemni, parachutisten die gedurende WO2 geheime acties ondernamen in bezet Polen.
Uit de contacten en correspondentie met leden van de brigade in Polen was het Cora duidelijk geworden dat het verhaal van generaal Sosabowski en zijn brigade in Polen nauwelijks bekend was.
Na enig beraad en met ondersteuning van aangetrokken fondsen schafte zij in 1994 de foto-tentoonstelling aan met het doel deze weer naar Polen terug te brengen en zo het verhaal van generaal Sosabowski en zijn brigade over Polen te verspreiden.
Haar contacten over dit idee waren met name met manschappen van de brigade die inmiddels ook een respectabele leeftijd hadden bereikt. Zo schreef een van hen “I am only too concious of the fact that we are getting older”.
Zo gebeurde het dat zij door haar overlijden helaas dit initiatief niet zelf heeft kunnen afronden.

Deze foto-tentoonstelling was uiteraard onderdeel van het archief van de Stichting Driel-Polen en het idee erachter was ons bestuur bekend. De wens van Cora was duidelijk. De foto-tentoonstelling moest uiteindelijk een bestemming krijgen in Polen.
In contacten met de Poolse Ambassade in Nederland bleek dat het wenselijk was om de teksten aan het huidige taalgebruik in Polen aan te passen. In 2013 is dit door de Poolse Ambassade opgepakt en een jaar later afgerond. Wij zijn hen zeer dankbaar voor het verbeteren van de teksten en het aanpassen van de panelen aan de normen van de huidige tijd.
De aanwezigheid van Professor Wawer en zijn team bij de herdenking in september 2014 in Driel was voor ons een mooie gelegenheid om de foto-tentoonstelling en het doel daarachter onder de aandacht te brengen. Zij waren enthousiast en bereid om deze in hun collectie op te nemen en ook de wens van Cora tot uitvoering te brengen. Namelijk het verspreiden van deze foto-tentoonstelling over heel Polen. Zij hebben toegezegd hun netwerk hiervoor in te zetten.
Twee van de panelen zijn hier vandaag tentoongesteld.

Als bestuur van de Stichting Driel-Polen zijn wij zeer blij dat wij met de overdracht van deze foto-tentoonstelling aan het Polish Army Museum de wens van Cora alsnog in vervulling kunnen laten gaan.
De originele versie van de foto-tentoonstelling krijgt ook een goede bestemming. Deze zullen wij dadelijk symbolisch overhandigen aan de commandant van de 6e Airborne Divisie om op te nemen in de collectie van het museum van de divisie op het kazerneterrein in Krakau.

Toen professor Wawer in september vorig jaar Driel en omgeving bezocht heeft hij uiteraard ook het Airborne museum in Oosterbeek bezocht. Bij de opening van de tentoonstelling van het door zijn museum uitgeleende uniform van generaal Sosabowski viel zijn oog op de Bronzen Leeuw die daar tentoongesteld is en door de familie Sosabowski in bruikleen is afgestaan. Hij vroeg zich af hoe zijn museum een kopie van de Bronzen Leeuw zou kunnen verkrijgen en bij terugkeer het uniform te voorzien van deze postuum verstrekte onderscheiding.
Welnu, door de bereidwillige medewerking van de Kanselarij der Nederlandse Orden kunnen wij uw wens invullen. Een kopie van de Bronzen Leeuw en de bijbehorende oorkonde kan ik u bij deze dan ook overhandigen.
overhandiging2


Tony Hibbert

Toespraak tijdens memorial service voor Tony Hibbert
Aldershot, 28 februari 2015
Arno Baltussen

Beste Carolyn, andere leden van de familie Hibbert, collega veteranen, vrienden en bekenden

De herinneringen en woorden van dank aan Tony zal ik uitspreken als voorzitter van de Stichting Driel-Polen en als Honorair Consul van de Republiek Polen in Nederland. In deze laatste rol spreek ik namens de Poolse ambassade en namens alle Poolse vrienden van Tony uit Polen, het Verenigd Koninkrijk en Nederland.

Pas in april 2006 heb ik voor de eerste keer persoonlijk contact met Tony gehad. In eerste instantie via email. Het viel mij toen al op hoe energiek hij reageerde en alle belangrijke punten concreet aanhaalde, hij was toen al bijna 89 jaar.
Dit contact was naar aanleiding van zijn initiatief om te komen tot de oprichting van het “Major General Stanislaw Sosabowski Memorial Appeal”. Een monument in Driel ter ere van generaal Sosabowski en zijn brigade.

Na afloop van de toekenning van de Militaire Willemsorde aan de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade en postuum de Bronzen Leeuw aan Generaal Sosabowski door de Nederlandse Koningin Beatrix op 31 mei 2006 in Den Haag, ontmoete ik Tony voor de eerste keer.
Ik was verbaasd over de hoeveelheid energie die hij bezat en met welk enthousiasme hij sprak over het project. Het “Major General Stanislaw Sosabowski Memorial Appeal”.
Hij omschreef de omvang van het monument dat hij voor ogen had. De maten deden mij, gezien de beperkte omvang van het Polenplein in de kern van Driel, schrikken. Vervolgens vroeg ik mij af hoe ik dit duidelijk kon maken zonder het enthousiasme van Tony te remmen en wilde hem uiteraard niet teleurstellen.
Tijdens een bespreking op 2 juni 2006 met een architect, op het plein dat ik zojuist beschreven heb,
werd het plan door Tony toegelicht. De architect keek rond en probeerde daaraan, omkleed met de nodige humor, een invulling te geven. Tony begreep al snel dat zijn idee niet haalbaar was. In goed overleg kwam vervolgens een omschrijving tot stand van het monument dat op 16 september 2006 door Hal Sosabowski, een achterkleinzoon van generaal Sosabowski, is onthuld.
De flexibiliteit en het enthousiasme waarmee Tony dit alles besprak was bewonderenswaardig en inspirerend.
Daarmee was echter niet het gehele plan voor de onthulling besproken.
Zoals u allen waarschijnlijk weet was Sir Brian Urquhart de voorzitter van het comité dat was opgericht om de realisatie van het monument mogelijk te maken.

Tony vertelde mij het idee om Koningin Beatrix voor de onthulling uit te nodigen. Een verrassend voorstel, maar iets waarvoor je snel enthousiast kunt raken en Tony teleurstellen kwam niet bij mij op. Sir Brian Urquhart kende onze Koningin en stelde voor haar voor de thee in Driel uit te nodigen en daarna de herdenking en onthulling bij te wonen. Helaas bleek dit een brug te ver te zijn. Haar militaire adjudant heeft de honneurs tijdens de herdenking en onthulling waar genomen.

Het volgende voorstel waarmee Tony kwam was een diner op de vrijdagavond “the Sosabowski dinner”. Samen met Hiltje van Eck werkte hij aan een lijst van genodigden en verdere voorbereidingen. Uiteraard geheel perfect. Zijn voorstel om dit een jaarlijks terugkerend samenzijn te laten zijn is gezien beschikbare budgetten helaas niet gerealiseerd. In die dagen zij hij tegen mij “het lijkt wel of ik voor het toeristenbureau werk”. Inderdaad aan ideeën ontbrak het bij Tony niet.
Zo voorzag hij het monument in 2007 van een bronzen plaquette met een tekst die zeer duidelijk maakt hoezeer de Britse veteranen verbonden zijn met en respect hebben voor de Poolse brigade en generaal Stanisław Sosabowski.
In 2012 heeft de Poolse ambassade in het Verenigd Koninkrijk hem voor zijn inzet, rehabilitatie van generaal Sosabowski en zijn brigade door de Britse regering, een onderscheiding aangeboden. U weet allen dat Tony zoiets alleen zou accepteren als hij van mening was dat zijn doel was bereikt. Tony bedankte daarom voor de eer met de vermelding dat hij dit pas kon accepteren als zijn taak, rehabilitatie van generaal Sosabowski en zijn brigade door de Britse regering, was volbracht.
Van harte hoop ik dat de Poolse regering in staat zal zijn deze onderscheiding in de toekomst alsnog postuum uit te reiken.

In 2010 heb ik Tony samen met mijn vrouw bezocht in het landhuis op het hoogste punt van Trebah Garden. Wat een fantastisch werk heeft hij daar na zijn pensionering geleverd. Met recht dat hij trots was op deze fantastische tuin.

Ik vind het een grote eer Tony te hebben mogen kennen. Zijn energie, belangstelling, enthousiasme, inspiratie, betrokkenheid en vriendschap zal ik nooit vergeten.

In het kader van het Sosabowski Memorial Appeal schreef Tony:
“De niet uit te roeien erfenis van de Slag om Arnhem is dat het een unieke band van liefde en respect tussen de volkeren van de drie grote naties — Nederland, Polen en het Verenigd Koninkrijk — tot stand heeft gebracht. Deze band is in de afgelopen 60 jaar steeds sterker geworden. Laten wij er nu voor zorgen dat deze band zal blijven bestaan en nog sterker wordt dan zij al is”.
Graag wil ik een bijdrage blijven leveren om aan deze wens van Tony een invulling te geven. Als wij over slechts een deel van de vele positieve kenmerken van zijn karakter beschikken, moet dit mogelijk zijn.