Voorzitter A. Baltussen

Toespraak voorzitter Stichting Driel-Polen, dhr. A. Baltussen
foto-arno_baltussenBeste Veteranen, weduwen van Veteranen, familie Sosabowski

“Eerst zien, dan geloven” dat waren de woorden die jullie vriendin Cora Baltussen in de
laatste weken voor haar overlijden regelmatig heeft uitgesproken, als door haar
familieleden werd gezegd dat het door haar zo gewenste eerherstel nu toch wel
spoedig zou worden aangekondigd. Helaas is zij 3 weken voor de aankondiging op
18 november 2005 overleden. Op haar graf naast de kerk tegenover dit monument,
hebben wij daarom vandaag een bloemstuk gelegd om ook haar te betrekken in de
vreugde rond de uitreiking van de Militaire Willemsorde en de Bronzen
Leeuw.

Na de officiele ceremonie van uitreiking gisteren in Den Haag, is
vandaag de gelegenheid de drielse bevolking nader te betrekken in de vreugde.
Vandaag kunt u het vaandel met daaraan de Cravate en medaille van de Militaire
Willemsorde van nabij aanschouwen.
De Poolse 6e Attack and Assault Brigade
continueert in Polen de tradities van de 1ste Onafhankelijke Poolse
Parachutisten Brigade. Een fantastische mogelijkheid om de geschiedenis van
generaal Sosabowski en zijn manschappen te laten voortbestaan. Naast deze
verbintenis zijn er ook vele scouting groepen die hun naam aan generaal
Sosabowski verbonden hebben en aktief gebruiken.
De familie Sosabowski is
aanwezig met de postuum aan generaal Stanislaw Sosabowski toegekende
dapperheidsonderscheiding, de Bronzen Leeuw. Vanmiddag zal de familie deze
onderscheiding aanbieden aan het Airborne museum, alwaar deze blijvend
tentoongesteld zal worden.

Vanaf 1946 heeft de drielse bevolking zijn
waardering getoond voor de strijd die de 1ste Onafhankelijke Poolse
Parachutisten Brigade in en rondom dit dorp heeft geleverd, als onderdeel van de
Slag om Arnhem.
Een van de veteranen, die na de oorlog in Nederland
woonachtig is geweest, karakteriseerde de betrekkingen tijdens een radio
interview in 1999 als volgt:
“als je hier in Driel bent en onder de mensen
dan is het alsof je weer thuis bent, thuis in Polen in mijn eigen dorp”
Dit
geeft in enkele simpele woorden weer welke banden er tussen 21 en 25 september
1944 zijn ontstaan. Het is dan ook niet voor niets dat de graven van de
gesneuvelden op 21 september 1945 door de bevolking werden geadopteerd en aan
generaal Sosabowski een foto album werd toegezonden. Hierbij zat ook een
oorkonde met het opschrift “Bound by Friendship and Gratitude”.

Het
eerste monument voor gesneuvelden werd op 21 september 1946 onthuld.
In 1961
is het huidige monument, dat met door particulieren bijeengebracht geld tot
stand is gekomen, door generaal Sosabowski onthuld.

Dit monument zal een
blijvende herinnering zijn.
Zoals door de ontwerper destijds is weergegeven,
symboliseert de sokkel het Poolse Volk.
“Uit de sokkel rijst een dynamisch
betonnen element: Polens geestkracht en onversaagde moed.
Daaruit treedt te
voorschijn de gestalte der jeugd, de toekomst die de vrijheid als kostbaar goed,
als kleinood in handen draagt.
Als de tijden donker zijn is het of deze
gestalte verdwijnt, maar dit is slechts schijn. De vrijheid is er altijd en zich
concentrerend op de nationale krachten, verleent zij aan Polen moed en
geestkracht en altijd weer opnieuw gestalte”.

In september 2004 waren de
meesten van u ook aanwezig tijdens de viering van de 60ste herdenking. Toen
hebben wij de hoop uitgesproken dat een mogelijke toekenning van een militaire
onderscheiding u alsnog een keer naar Driel zou kunnen brengen. Voor de meesten
onder u veteranen en weduwen zal het, gezien uw leeftijd, de laatste keer zijn
dat wij u hier kunnen ontvangen. U kunt ervan overtuigd zijn dat de
vriendschapsbanden blijven bestaan.

Het monument, de diverse andere
blijvende herinneringen in dit dorp en de kontakten die er op diverse gebieden
zijn tussen de bevolking van Driel met verschillende groepen in Polen, zullen
ertoe bijdragen dat de zinsnede op de oorkonde uit 1945 zijn kracht blijft
behouden.

BOUND BY FRIENDSHIP AND GRATITUDE