Koningin Beatrix

Toespraak HM de Koningin Beatrix

foto-beatrixBij de uitreiking van de onderscheiding van de Militaire Willemsorde aan de Eerste Zelfstandige Poolse Parachutistenbrigade en de onderscheiding van de Bronzen Leeuw, postuum, aan haar commandant, Generaal Sosabowski.

Dames en Heren,

Graag heet ik u allen hartelijk welkom bij de uitreiking van  twee hoge Nederlandse onderscheidingen aan Poolse militairen die een belangrijke  rol hebben gespeeld bij de bevrijding van ons land aan het eind van de tweede wereldoorlog.

Het is een bijzondere vreugde voor mij in de eerste plaats  de hier aanwezige Poolse veteranen te begroeten. In hen eren wij vandaag de 93 Poolse militairen die tijdens de slag om Arnhem zijn gesneuveld of later aan hun verwondingen zijn overleden, maar ook degenen die sindsdien zijn gestorven en hen die de plechtigheid vandaag niet kunnen bijwonen.

Ook heet ik de leden van de familie van Generaal Stanislaw Sosabowski hartelijk welkom, met name zijn kleinzoons, die zich bereid hebben verklaard de hem postuum toegekende onderscheiding voor hun grootvader in ontvangst te nemen.

Eveneens begroet ik graag de hier aanwezige leden van de 6th Polish Air Assault Brigade, die de traditie van de Eerste Zelfstandige Poolse Parachutistenbrigade voortzet en waarvan de commandant de onderscheiding namens die brigade zal aanvaarden.

Ik waardeer het bovendien bijzonder dat vertegenwoordigers van de Poolse regering met hun aanwezigheid het belang dat in Polen aan dit eerbetoon wordt gehecht, onderstrepen.

Ook richt ik graag een woord van dank tot de dragers van de Militaire Willemsorde – personen en regimenten – en
van de Bronzen Leeuw, die met hun aanwezigheid getuigen van hun betrokkenheid. Dat geldt in het bijzonder de vertegenwoordigers van de 82nd US Airborne Division, die in de operatie Market Garden hebben meegevochten en vandaag in ons midden te zijn om onze Poolse bevrijders eer te bewijzen. Wij stellen u aller aanwezigheid op hoge prijs.

Sinds de oorlog herdenken wij elk jaar onze doden en vieren wij onze bevrijding. Toen Polen na de val van de muur weer zijn
plaats als democratische staat onder de Europese landen innam, konden Polen en Nederlanders dit voor het eerst in een gezamenlijke plechtigheid doen. Met het vieren van de bevrijding geven wij tevens uitdrukking aan de waarde die wij aan
de vrijheid hechten en aan ons besef dat vrijheid niet vrijblijvend en nooit vanzelfsprekend is.

De dankbaarheid jegens onze bevrijders wordt in Nederland diep gevoeld en jaarlijks tot uitdrukking gebracht. Helaas hebben
echter de moedige verrichtingen van Generaal Sosabowski en zijn Eerste Poolse Parachutistenbrigade in de slag om Arnhem en de grote verdiensten die zij daarmee hebben gehad voor de bevrijding van Nederland, nooit een formele erkenning gekregen. Koningin Wilhelmina, mijn grootmoeder, heeft destijds wel de wens daartoe uitgesproken en ook mijn vader, Prins Bernhard, heeft dikwijls op erkenning aangedrongen. Jammer genoeg is destijds aan hun wens geen uitvoering gegeven. De grote veranderingen die zich na de oorlog in Europa hebben voltrokken en de ongelukkige gevolgen die dit voor Polen heeft gehad, hebben bij deze omissie mede een rol gespeeld.

Met de toekenning door de Nederlandse regering van de twee hoogste dapperheidsonderscheidingen die ons land kent, de
Militaire Willemsorde aan de Eerste Zelfstandige Poolse Parachutistenbrigade en de Bronzen Leeuw postuum aan haar commandant, Generaal Sosabowski, wordt nu deze fout uit het verleden hersteld. Dit besluit doet alsnog recht aan de Poolse
strijders die zich voor de bevrijding van Nederland hebben ingezet en aan de uitzonderlijke moed die zij daarbij hebben betoond. Wij eren hiermee bovenal ook hen die in die strijd het offer van hun leven hebben gebracht.

U zult begrijpen dat het voor mij een bijzonder genoegen is de wens die mijn grootmoeder en mijn vader hebben gekoesterd, vandaag alsnog te kunnen vervullen.

Ik wil thans graag de kleinzoons van generaal Sosabowski verzoeken naar voren te treden en in naam van hun grootvader de versierselen van de Bronzen Leeuw voor daden van bijzondere moed en beleid, in ontvangst te nemen.

………………………….

Mag ik nu de commandant van 6th Polish Air Assault Brigade vragen naar voren te treden om de versierselen
van de Militaire Willemsorde voor Moed, Beleid en Trouw te aanvaarden namens de Eerste Zelfstandige Poolse
Parachutistenbrigade.

……………………….

Dank u wel.